Havacılık ve Uzay

NASA'dan Yeni Keşif: Ay'da Su Bulundu

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) günler öncesinden ipuçlarını verdiği keşfi duyurdu ve tek doğal uydumuz olan Ay'da su bulunduğuna dair nihai kanıtlara ulaşıldığını açıkladı. 'Su moleküllerinin tespit edildiği' açıklaması, NASA'nın Ay'da üs kurma umutlarını da güçlendirecek. Amaç, Ay'ın doğal kaynaklarından faydalanıp bu üssün devamlılığını sağlayabilmek. Bulgular, Nature Astronomy adlı dergide yayımlandı. Daha önce Ay'ın gölgede kalan kraterlerindeki keşfedilen suyun aksine, bilim insanları Ay'ın Güneş gören yüzünde su molekülleri tespit etti. Araştırmanın yazarlarından, NASA'nın Maryland'deki Goddard Uçuş Merkezi'nde görevli bilim insanı Casey Honniball, internet ortamında düzenlediği telekonferansta keşfedilen su miktarının yaklaşık '12 ons şişe suya' denk geldiğini söyledi.Araştırmacılar Ay yüzeyinde hidroksil (OH) yerine su buzunun (H2O) olduğunu doğruladı. NASA'da görevli Jacob Bleacher da araştırmacıların su tortularının yapısının daha iyi anlaşılması için çalışmalara devam etmesi gerektiğini söyledi. Bu çalışmalar, Ay keşiflerinde suyun erişime ne kadar açık olacağının belirlenmesine yardımcı olacak. Daha önce yürütülen araştırmalar Ay'ın yüzeyinde su bulunduğuna dair işaretler olduğunu ortaya koymuştu ama yeni keşifler, su miktarının sanılandan çok daha fazla olabileceğini gösteriyor. BBC'ye konuşan Open University'nde görevli bilim insanı Hannah Sargeant, "Bu bize Ay'daki potansiyel su kaynaklarına ilişkin seçenekler sunuyor. Ay'da üssün nereye kurulacağı büyük oranda suyun nerede olduğuna bağlı" dedi. NASA, 2030'ların başında başlaması planlanan Mars'a insanlı keşif çalışmalarına hazırlık için Ay'a 2024'te bir kadın ve bir erkek astronot göndereceğini duyurdu. Dr. Sargeant, bu bulguların 'uzak keşfinin daha sürdürülebilir olması' çalışmaları açısından önemli olduğunu belirtip "Bunun bir bölümü bölgedeki yerel kaynakları kullanmak, özellikle de su kaynaklarını" dedi. Bilim insanları Ay yüzeyinde suyu nasıl buldu? Yeni keşiflerin ilk adımını Sofia adlı (Stratosfer Kızılötesi Gökbilim Gözlemevi) teleskobu attı. Değiştirilmiş bir Boeing 747 uçağına yerleştirilen bu teleskop Dünya'nın atmosferinin büyük bir kısmında dolaşıp Güneş Sistemi'ne dair engelsiz görüntüler topladı. Araştırmacılar kızılötesi teleskobu kullanarak su moleküllerine ait olan renkleri belirledi. Bilim insanları suyun 'Ay camlarında' kabarcıklar olarak bulunuyor olabileceğini veya sert çevre koşullarından korunma amaçlı toprak taneleri olarak yüzeye dağılmış olabileceğini söylüyor. Başka bir araştırmada bilim insanları Ay'ın 'soğuk tuzaklar' olarak da bilinen gölgede kalan kısımlarını inceledi. Suyun buralarda kalıcı şekilde yerleşmiş olabileceği düşünülüyordu. Araştırmacılar 'suyun (buz kütlelerinin), Ay yüzeyinin yaklaşık 40 bin kilometrekaresinde mahsur kalmış olabileceği' sonucuna vardı. Keşif ne anlama geliyor? Dr. Sargeant, "Bu, üs kurmak isteyeceğimiz yerler listesini genişletmiş oluyor" dedi. Gelecek birkaç yıl için planlanan birkaç tek seferlik Ay misyonları var. Ama uzun vadede, Ay'ın yüzeyine kalıcı üs kurma planları yapılıyor. Open University'de görevli araştırmacı Dr. Sargeant, "Bunun bazı etkileri olabilir. Bize bazı incelemeleri yapabilmemiz için zaman kazandırabilir. Ay üs fikriyle ve nereye gideceğimizle ilgili hali hazırda çalışmalarımız devam ediyor. Ama şimdi bunlar daha umut verici oldu" dedi. "Zaten Ay'a gideceğiz" diyen Dr. Sargeant, "Ama bu bize daha fazla seçenek sunuyor ve gideceğimiz yeri daha heyecanlı hale getiriyor" diye konuştu. Uzmanlar, buz ve suyun nasıl çıkarılacağı tespit edildikten sonra 'Ay ekonomisinin' de geleceğine ilişkin temellerin atılacağını söyledi. Roket yakıtını Dünya'dan göndermek yerine Ay'da üretmek, maliyeti de daha düşürecektir. Dolayısıyla Ay keşfine çıkanlar Dünya'ya dönmek istediklerinde veya başka yerlere gitmek istediklerinde suyu, uzay araçlarının enerjisi için yaygın olarak kullanılan hidrojen ve oksijene dönüştürmek için kullanabilir. Ay'da yakıt dolumu yapmak, uzay seyahatlerinin maliyetini de düşürür ve Ay'daki üssü mali açıdan daha karşılanabilir hale getirir. Kaynak :BBC

Rocket Lab, Dev Roketini Yeniden Kullanılabilirlik İlkesiyle Geri Getirdi

Uzay kesiminin son yıllarda yükselen şirketlerinden olan Rocket Lab, tekrar kullanılabilirlikte SpaceX’e farklı bir biçimde rakip olmaya hazırlanıyor. Şirket dün gerçekleştirilen bir kargo misyonunda, Electron isimli roketini yörüngeden Dünya’ya denetimli bir halde geri getirmeyi başardı. Rocket Lab’a bu kıymetli başarıyı getiren anahtar ekipman ise, ‘dev bir paraşüt’ oldu. Rocket Lab yalnızca iki yıl evvel uzay nakliyeciliğinde birinci resmi misyonuna çıkmıştı. Şirket bu iki yıllık süreçte 15 farklı misyon tamamladı ve her bir misyonunda farklı bir roket kullandı. Lakin Rocket Lab, tıpkı SpaceX üzere uzayda tekrar kullanılabilirliği savunan bir şirket. Bu manada çok farklı bir yaklaşımla da olsa roketlerini uzaydan Dünya’ya getirmeyi ve tekrar tekrar kullanmayı hedefliyor. Rocket Lab’ın itici indirme sürecinde hayli enteresan ayrıntılar var. Öncelikle roket belirli bir yükseklik düzeyine ulaştığında dev bir paraşüt açarak düşüş suratını yavaşlatıyor. Sonrasında ise, roket yavaşça yüzeye yaklaşırken, bir helikopter geliyor ve roketi havada yakalıyor. Böylelikle iticinin okyanusa çakılması engellenmiş oluyor. 19 Kasım’da gerçekleştirilen testte üstte anlattığımız sürecin helikopter kısmı yer almıyordu. Yani roket paraşütle yavaşça Dünya’ya geri döndü ve okyanusa iniş yaptı. Rocket Lab ise denemenin büsbütün planladıkları üzere gittiğini ve tekrar kullanılabilirlik gayelerinde çok değerli bir kilometre taşını geride bıraktıklarını duyurdu. Uzay kesiminin son yıllarda yükselen şirketlerinden olan Rocket Lab, tekrar kullanılabilirlikte SpaceX’e farklı bir biçimde rakip olmaya hazırlanıyor. Şirket dün gerçekleştirilen bir kargo misyonunda, Electron isimli roketini yörüngeden Dünya’ya denetimli bir halde geri getirmeyi başardı. Rocket Lab’a bu kıymetli başarıyı getiren anahtar ekipman ise, ‘dev bir paraşüt’ oldu. Rocket Lab yalnızca iki yıl evvel uzay nakliyeciliğinde birinci resmi misyonuna çıkmıştı. Şirket bu iki yıllık süreçte 15 farklı misyon tamamladı ve her bir misyonunda farklı bir roket kullandı. Lakin Rocket Lab, tıpkı SpaceX üzere uzayda tekrar kullanılabilirliği savunan bir şirket. Bu manada çok farklı bir yaklaşımla da olsa roketlerini uzaydan Dünya’ya getirmeyi ve tekrar tekrar kullanmayı hedefliyor. Rocket Lab’ın itici indirme sürecinde hayli enteresan ayrıntılar var. Öncelikle roket belirli bir yükseklik düzeyine ulaştığında dev bir paraşüt açarak düşüş suratını yavaşlatıyor. Sonrasında ise, roket yavaşça yüzeye yaklaşırken, bir helikopter geliyor ve roketi havada yakalıyor. Böylelikle iticinin okyanusa çakılması engellenmiş oluyor. 19 Kasım’da gerçekleştirilen testte üstte anlattığımız sürecin helikopter kısmı yer almıyordu. Yani roket paraşütle yavaşça Dünya’ya geri döndü ve okyanusa iniş yaptı. Rocket Lab ise denemenin büsbütün planladıkları üzere gittiğini ve tekrar kullanılabilirlik gayelerinde çok değerli bir kilometre taşını geride bıraktıklarını duyurdu. ABD merkezli Rocket Lab, uzay araştırmalarındaki yüksek fırlatma maliyetlerine bir tahlil getirmek maksadıyla 2006 yılında kurulmuştu. Şirket uzun süren geliştirme sürecinin akabinde birinci ticari roketi olan Electron’u 2017 yılında tamamladı ve birinci test uçuşlarına başladı. Daha sonra 2018’de ise Electron resmi misyonlarına start verdi. Rocket Lab’ın Electron roketi, uzay araştırmalarında birçok birincisi bünyesinde barındıran yenilikçi Rutherford motorlarından güç alıyor. Rutherford, bir yörünge roketindeki birinci elektrikli pompa ile beslenen motor olarak tarihe geçti. Lityum polimer bataryalarla çalışan Rutherford motorları sayesinde, Electron roketi yalnızca 5 milyon dolar civarında maliyetlerle uzaya kargo taşıyabiliyor. Rocket Lab’ın bu fiyatı rakip firmalarla karşılaştırıldığında yaklaşık 20 kat daha ucuz.

Türkiye’nin Bilim ve Teknoloji Kuruluşları Yapay Zeka İçin Buluştu

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ  (Tusaş), Tübitak, Dijital Dönüşüm Ofisi ve Üniversiteler yapay zeka için bir araya  geldi. TUSAŞ, “Yapay Zeka Teknolojilerinin Havacılık Uygulamaları” temasıyla gerçekleştirdiği ilk toplantısında ODTÜ, İTÜ,  Hacettepe, Bilkent, Erciyes ve Gazi Üniversitesi ile TÜBİTAK BİLGEM ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi  temsilcileriyle bir araya geldi. Düzenlenen organizasyonla, yapay zeka konusunda Türkiye’nin mevcut durumunun analiz edilmesi ve yeni fırsatların ortaya  çıkarılması hedefleniyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), savunma ve havacılık sanayisinde teknolojinin yerli ve milli olması yönünde  yaptığı yatırımlara devam ediyor. TUSAŞ, yakın Dönemde TUSAŞ’ın Türkiye’nin önde gelen üniversiteleri ile yapay zeka  konularında yapmış olduğu teşvik anlaşmaları gerçekleştirilmişti. TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, konuya ilişkin geçtiğimiz yaz yaptığı açıklamada şöyle konuşmuştu: "Özellikle savunma ve güvenlik alanında gelişen teknolojilerin olmazsa olmazı yapay zekaya yönelik yaptığımız ve yapmaya devam edeceğimiz yatırımlar en başta ülkemiz için sonrasında ise şirketimiz için büyük önem taşıyor. Projelerimizin sürdürülebilirliği, tamamıyla yerli ve milli unsurlardan oluşması yapay zeka gibi üst teknoloji yatırımlarıyla tamamlanacak. Özellikle yapay zeka ile ilgili yaptığımız yatırımlara devam edeceğiz. Türkiye'nin öncü havacılık ve uzay şirketi olarak, ülkemizin gelecek yatırımlarına katkı sunmaya devam edeceğiz." Bu kapsamda düzenlenen organizasyonda üniversiteler, TÜBİTAK BİLGEM ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile TUSAŞ, bu organizasyonda paydaş, süreç, politika, insan kaynağı, teknoloji ve altyapı yatırımlarını değerlendirme fırsatı buldu. Bilim ve teknoloji alanında yapılan çalışmaların sürdürülebilirlik çerçevesinde ilerleyişi büyük önem arz ederken TUSAŞ, Tübitak, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve Üniversitelerin eşgüdümlü ve birlikte çalışmaları başarılı bir şekilde devam ediyor.

ODTÜ’de Uzay Teknolojileri Test Merkezi Açıldı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Ankara'nın Kahramankazan ilçesinde yürüttüğü 'Parçacık Radyasyonu Testleri Oluşturma Laboratuvarı' projesi kapsamında, uzay teknolojilerinin testlerinin yapılacağı ODTÜ-Saçılmalı Demet Hattı sisteminin açılışını yaptı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı Naci Ağbal’ın da katıldığı açılış töreni, Kahramankazan'da bulunan Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Sarayköy Nükleer Araştırma Merkezi'nde gerçekleştirildi. Açılışta bir konuşma yapan Ağbal, Türkiye'nin kalkınması, büyümesi ve rekabetçiliğinin artırılması için başta imalat sanayi olmak üzere birçok alanda önemli adımlar atıldığına dikkat çekti. Yeni test merkezinin önemine de vurgu yapan Ağbal, burada uzay teknolojileri alanında önemli çalışmalar yapılacağını belirtti. Ağbal, "Ekonomide kaydedilen tüm gelişmelerin arkasında yıllardır sürdürülen büyük bir emek ve gayret var. Özellikle Ar-Ge alanında önemli ilerlemeler kaydettik. 2002 yılında Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payı 0,52 düzeyindeyken, şimdi yüzde 1,03 ile 1,05 seviyelerinde. Bu yeterli mi, değil aslında. 2023 hedefimiz bunu yüzde 1,8'e çıkarmak. İnşallah özel sektör, üniversite ve kamunun Ar-Ge harcamalarını artıracağı önemli bir hamle dönemi olacak. 11'inci Kalkınma Planı'nda hedefimizde özel sektörün Ar-Ge harcamaları içindeki payının artmasını da önemsiyoruz." diye konuştu. ODTÜ Uzay ve Hızlandırıcı Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Bilge Demirköz de, bu tesis sayesinde Türkiye'nin uydu ve uzay çalışmalarında dışa bağımlılığının azaltılmasının hedeflendiğini belirterek tesis hakkında açıklamalarda bulundu.

E-bülten için aşağıdaki bilgileri doldurmanız yeterli.

Giriş Yap

Şifremi Unuttum Kayıt Ol

Kayıt Ol

Şifremi Unuttum